Əsas məzmuna keç

Qəsidə

Gəldi ol Isa kim, ondandır həyati-əhli-hal

Məhəmməd Füzuli

1

Gəldi ol İsa kim, ondandır həyati-əhli-hal, Yoxdur onsuz xəlq cismində həyatə ehtimal.

Gəldi ol Xizri-mübarəkpey kim, onsuz bidəlil Müztərib qalmışdı əhli-fəzlü ərbabi-kəmal.

Gəldi ol Mehdi ki, salmışdı zəmani-qeybəti Iqdi-nəzmi-kişvəri-islamə bimi-inhilal.

Gəldi ol Asəf ki, qondurmuşdu cündi-şövkəti Daməni-mülki-Süleymanə qübari-ixtilal.

Sərfərazü rastəhdü nikrə’yü xubruy Sərvəri-pakizə ətvarü pəsəndidə xisal.

Cövhəri-qabil Əyasi-aqibət Məhmud kim, Xəlqə göstərmiş onu Iyzəd fələkdən bir misal.

Mərhəba, ey rövnəqəfzayi-səriri-izzü cah, Mərhəba, ey ziybbəxşi-məsnədi-cahü cəlal!

Sərvəra, həqqa ki xurşidi-cəmalindən cüda, Əxtəri-iqbalinə yetmişdi Bağdadın zəval.

Olmuş ikən əşk seylabiylə ə’ma, şükr kim, Buldu çeşmi-mülk xaki-məqdəmindən iktihal.

Qalmamışdı feyz, guya kim sənə imdad üçün, Övliya qılmışdı Bürci-Övliyadən irtihal.

Ey xoş ol kim, xirməni-ə’dayi bərbad etməyə, Canibi-dəryayə qıldın seyr manəndi-şimal.

Xəsm mülkinə xüraman eylədin xəzra ələm, Şərri-şeytan dəf’inə açdın mələkvəş pərrü bal.

Girdin ol iqlimə kim, bəhr ilə bərrində onun Yox sənə bir munisü qəmxar qeyri-Zülcəlal.

Qılmadın əmvaci-dəryayi-ədavətdən həzər, Çəkmədin əhvali-asari-həvadisdən məlal.

Kəsdin əvvəl fitnə başın intizami-mülk içün, Ibtidayi-kari-xeyr etdin, mübarək oldu fal.

Fəth qıldın ol yeri kim, dövri-Adəmdən bəri Qılmamışdı sahibindən qeyrə hərgiz intiqal.

Aldın ol iqlimi kim, aləmdə yüz min padişah Həsrətiylə verdi can, fəthin bilüb əmri-məhal.

Açdın ol mülki ki, yüz min səltənət lafın uran Oldu əcz ilə onun də’vayi-təsxirində lal.

Şahidi-Bəsrə pərişanhal ikən verdin ona Xəttü xali-ləşkəri-islamdən ziybi-cəmal.

Minbərin zikri-hümayun ilə etdin sərbülənd K’ol məqami heyfdir qılmaq ərazil payimal.

Sikkəsinə padişah ismiylə verdin ziybü fər, Heyfdir kim, ola ol rə’na siyəhru layəzal.

Kəsdin ol iqlimdən əhli-Firəngin rəğbətin, Aça bilməz oldu küffar ol yana çeşmi-xəyal.

Xəlqə e’lan etməgə dini-Məhəmməd taətin, Eylədin ol Məscidi-Əqsayə tə’yini-Bilal.

Sərhədi-Hindistan açdın, sənə yüz afərin! Rum rüxsarına xeyli ziynət artırdı bu xal.

Gər sənə düşmən müqabil durmadiysə, vəchi var, Oldürür xəffaşü sənsən afitabi-bizəval.

Fəth yüz vermiş sənə hər qanda kim əzm eyləsən, Hiç kəsdən surətə gəlməz xilafi-imtisal.

Ləşkərin əzm etsə bir saətdə eylər tarimar, Hər nə tədbirü təəssül qılsa xəsmin mahü sal.

Seyr qılsan himmətin sərfinə doymaz* bir nəzər, Qılsa ə’da cümlə ömrün sərfi-zəbti-mülki mal.

Ərseyi-cəngü cidalin qətldən xali qalıb, Müttəsil rə’yinlə tiğindir qılan cəngü cidal.

Tiğin isitər rəzm edə, qanlar tökə, başlar kəsə, Rə’yin etməz düşmənin fəthini möhtaci-qital.

Böylə ki, tövfiqi-Həq nüsrət nəsib etmiş sənə, Intisabi-rif’ətü iqbalə düşmüşdür məcal.

Dut cahan mə’murəsin sərəskəri-islam olub Növcəvanlar zuri-bazusuna doymaz pirə zal.

Cövhəri-zatində çün namusi-nəzmi-mülkdür, Lütfi şahənşahi-islamın sənə olsun həlal.

Oldu rövşən kim, sənə ağazi-rif’ətdir bu fəth, Pərtövi-xurşiddən bədr olacaqdır bu hilal.

Var ümidim kim, müxaliflər arasında müdam, Asiman qıldıqca niyrani-ədavət işti’al,

Müttəsil fəth ola ruzi canibi-Həqdən sənə, Fezyi-mədhinlə Füzuli xəstəyə hüsni-məqal.

* * *

Lüğət: Əhli – raz – sirr əhli, sirdaş; Kişvər – ölkə, məmləkət; Bimi – duzəx nari-qəm salmış dilisuzanimə – cəhənnəm qorxusu yanar könlümə qəm odu salmışdır; Damən – ətək; Qübar – toz, kədər; Sərvər – başçı; Pəsəndidə – bəyənilmiş; Qabil – qabiliyyətli, ağıllı; Rövnəqəfzayi – səriri-izzü-cah – hörmət və cahü cəlal taxtının rövnəqini artıran; Səriri – abi-rəvan – axar suyun səsi, şırıltısı; Cah – mənsəb, hörmət; Ziybbəxşi – məsnədi-cahü-cəlal – cahü cəlal təxtinə ziynət bəxş edən; Məsnəd – məqam, müqəyyəd, dərəcə; Əxtəri – bəxtim oldu tirə – bəxt ulduzum qaraldı (söndü); Əşk – göz yaşı; Xaki – tirə – qara torpaq; Manənd – oxşar, oxşatmaq; Xəsm – düşmən; Xəzra – yaşıl; Bal – qanad; Bəhr – dəniz; əruz vəznində şeir ölçüsü; Əmvac – ləpələr, dalğalar; Dəryayi – təhəyyür – heyrət dənizi; Həvadis – hadisələr; Hərgiz – heç zaman, əsla; İntiqal – bir yerdən başqa yerə keçmək; Can – ruh, bədən; Əcz – acizlik; Şahid – gözəl; şəhadət verən; Xali – boş; Hümayun – uğurlu, mübarək; Sərbülənd – başı uca; Siyəhru – üzü qara; Layəzal – zail olmayan, həmişəlik; Allah; Xeyl – dəstə, tayfa; Vəch – üz; məbləğ; Xəffaş – yarasa; Afitabi – sübhi-məşhər – qiyamət səhərinin günəşi; Qanda – harada; Xilafi – müddəa – istəyin əksi; Sal – il; Cəng – döyüş, müharibə; Cidal – döyüşmək, vuruşmaq, mübahisə; Rəzm – müharibə, dava; Rövşən – işıqlı, aydın; Ağaz – başlamaq, başlanğıc; Pərtövi – xurşiddən bədr olacaqdır bu hilal – bu yeni Ay Günəş işığından bədrlənəcəkdir; Bədr – on dörd gecəlik ay. Məhəmmədin müharibələrindən birinin adı; Hilal – yeni çıxmış ay; Ruzi – həşr – məhşər günü; Hüsni – göftar – söz gözəlliyi X; Məqal – söz, kəlam

Məhəmməd Füzuli
0şərh

Şərhlər

Hələ şərh yoxdur. İlk şərhi siz yazın.

Şərh yaz

Şərhlər yoxlanıldıqdan sonra yayımlanır.